РЕДАКЦИЯЛЫҚ ЭТИКА

Журнал редакциясының этикалық принциптері.

«С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университетінің Ғылым жаршысы» ғылыми журналының редакциялық алқасы ғылыми беделді сақтауға жауапкершілікпен қарайды. Журнал ғылыми мақалаларды жариялайды және олардың жоғары стандарттарға сәйкестігі үшін жауап береді.

Жариялау туралы шешім қарастырылатын жұмыстың сенімділігі, ғылыми маңыздылығы мен өзектілігіне негізделген. Журналдың редакторлары мақаланы жариялау туралы шешімді қабылдауға, редакцияға ұсынылған мақалаларды талқылауға рецензент ретінде алыс және жақын шетелдер мен қазақстандық ғалымдары тартылып, олардың шешімінің дұрыстығын қамтамасыз етуге жауап береді.

Журналдың редакциялық кеңесі халықаралық ғылыми қауымдастық қабылдаған этикалық нормаларды сақтауға және осы стандарттардың бұзылуына жол бермеуге бар күшін салады.

Журналдың редакциясы оның ғылыми маңыздылығына, өзіндік ерекшелігіне, өзектілігі мен журнал тақырыбына жақындығын бағалап, автордың / ұжымның жынысына, ұлтына, дініне және басқа да жеке қасиеттеріне қарамастан шығарманы қабылдауға немесе қабылдамауға кепілдік береді.

Журналдың редакциясы қолжазбаның сапалы және объективті шолуын қамтамасыз етеді және шолу процесінің құпиялылығына кепілдік береді.

Редакция ұжымы авторлардың беделін қорғайды және плагиаттың барлық жағдайларын және жариялау кезінде басқа да жол берілмейтін әрекеттерді ескереді. Ғылыми материалдарды жариялау кезінде плагиат, алаяқтық және басқа да жол берілмейтін іс-әрекеттер фактілері анықталған жағдайда журналдың редакторлары ұсынылған қолжазбаны жариялаудан бас тартуға, басылымды қайтарып беруге құқылы.

Бұрын жарияланған немесе бірнеше журналдарда ұсынылған материалдар қарауға қабылданбайды.

Өз мақалаларын журналға жариялауға ұсынған авторлар, мақаланы журналдың веб-сайтында көпшілікке қол жетімді жерде жариялауға, мақаланың мәтінін осы ақпаратты ұсыну міндетті болып табылатын адамдар мен ұйымдарға немесе жарияланымға сілтеме жасау үшін басқа адамдарға жіберуге келіседі.

Бұл құжат Баспа этикасы комитетінің (Committee of Publication Ethics) ұсыныстарына сәйкес жетекші халықаралық баспалардың және журналдардың редакциялық алқаларының тәжірибесін ескере отырып құрастырылды.

 

Жарияланымдар мен авторларға қойылатын этика талаптары.

Ғылыми зерттеулердің тұтастығын қамтамасыз ету үшін авторлардан ғылыми жарияланымдарды дайындаудың халықаралық стандарттарын сақтау қажет.

Жарияланымның авторлары шығарманың дизайнын қалыптастыруға, ұсынылған зерттеуді әзірлеуге, орындауға немесе түсіндіруге айтарлықтай үлес қосқан адамдар ғана бола алады. Үлкен үлес қосқандардың бәрін бірлескен авторлар деп атаған жөн. Зерттеуге қатысушылар зерттеу жобасында белгілі бір бағытта айтарлықтай үлес қосқан жағдайларда, оларды осы зерттеуге айтарлықтай үлес қосқан тұлғалар ретінде көрсету керек.

- қолжазбаны журналға жариялауға ұсынған автор, мақаланың түпнұсқа екендігіне кепілдік береді, яғни, бұрын басқа басылымдарда қазіргі немесе ұқсас түрде жарияланбағанын;

- автор жарияланымның қолданыстағы авторлық құқықтардың ешқайсысын бұзбайтындығын растайды;

- автор орындалған жұмыс нәтижелерінің сенімділігіне, жалған мәлімдемелердің болмауына, ұсынылған мәліметтердің нақтылығына, зерттеудің маңыздылығын объективті талқылауға кепілдік береді;

- автор өзі туралы барлық ақпараттың дұрыстығына, плагиаттың жоқтығына кепілдік береді;

- егер оның бұрын жарияланған шығармасында елеулі қателіктер немесе дәлсіздіктер табылса, автор тез арада бұл туралы редакторларға хабарлап, қатені мойындау немесе оны түзету туралы бірлескен шешім қабылдауы керек.

Жұмыста сипатталған нәтижелердің ықтимал көшірмесін жасау үшін жеткілікті толық ақпарат пен библиографиялық сілтемелер болуы керек. Жалған және біле тұра қате мәлімдемелер этикалық емес мінез-құлық болып саналады және қабылданбайды.

 

Рецензенттер үшін этикалық қағидалар

Басқа зерттеушілердің ғылыми мақалаларын рецензиялау зерттеудің объективтілігін және олар туралы сенімді есеп беруді қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Шолу процесінде барлық рецензенттер жалпы қабылданған қағидаттар мен стандарттарды ұстануы керек.

Рецензенттер:

- рецензиялау үшін жеткілікті білімі бар және уақтылы қарап шығатын қолжазбаларды ғана қарауға келісуі қажет;

- рецензиялаудың құпиялылығына құрметпен қарау және қолжазбаның немесе рецензиялаудың кез-келген мәліметтерін журналдың редакторлары рұқсат еткен адамдардан басқа адамдарға жарияламайды;

- объективті және әділ шолуға, дұшпандық немесе жағымсыз пікірлердің болмауына кепілдік береді;

- ықтимал мүдделер қақтығысы туралы мәлімдейді және ағымдағы жағдай мүдделер қақтығысы болып табылатындығына күмәнданған жағдайда редакциядан кеңес сұрайды.

- мақалаларды қарау кезінде барынша объективтілікке ұмтылады. Мақаланы бағалау критерийі оның ғылыми маңыздылығы болуы керек.

 

Журналдың редакциясына келіп түскен ғылыми мақалаларды қарау тәртібі

1.« С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университетінің Ғылым хабаршысы» редакциясына келіп түскен барлық ғылыми мақалалар міндетті түрде рецензиялауға жатады.

2. Журнал редакторы мақаланың журнал профиліне, безендіруге қойылатын талаптарға сәйкестігін анықтайды. Одан әрі оны рецензиялау үшін журналдың редакциялық алқасына кірмеген кем дегенде екі рецензентке (мақала тақырыбына жақын ғылыми маман, ғылым докторы немесе кандидатқа) жібереді.

3. Әрбір жеке жағдайда рецензиялау мерзімін редактор мақаланы барынша жедел жариялау үшін жағдай жасауды ескере отырып анықтайды.

4. Рецензияларда келесі мәселелер баяндалады: а) мақала мазмұнының атауында берілген тақырыпқа сәйкес келе ме, б) мақала ғылыми-теориялық ойдың қазіргі жетістіктеріне қаншалықты сәйкес келеді, в) мақала тіл, стиль, материалдың орналасуы, кестелер, диаграммалар, суреттер мен формулалардың көрнекілігі тұрғысынан есептелген оқырманға қол жетімді ме, г) осы мәселе бойынша бұрын шығарылған әдебиеттерді есепке ала отырып, мақаланы жариялау мақсатқа сай ма, д) нақты дұрыс жақтары, сонымен қатар кемшіліктері, автор қандай түзетулер мен толықтырулар енгізу керек, е) рецензент белгілеген кемшіліктерді түзетуді ескере отырып ұсынылады немесе журналда жариялануға мақала ұсынылмайды.

5. Рецензиялау құпия түрде жүргізіледі. Рецензияланатын мақаланың авторына рецензия мәтінімен танысуға мүмкіндік беріледі.

6. Егер рецензияларда мақаланы түзету және жетілдіру бойынша ұсыныстар болса, редактор авторға рецензияның мәтінін мақаланың жаңа нұсқасын дайындау кезінде ескертуді немесе оларды теріске шығаруды (ішінара немесе толық) ұсыныспен жолдайды. Автор пысықтаған (қайта өңделген) мақала рецензиялауға қайта жіберіледі.

7. Рецензенттер жариялауға ұсынбаған мақала қайта қарауға қабылданбайды. Теріс пікірдің мәтіні Авторға электрондық пошта, факс немесе әдеттегі пошта арқылы жіберіледі.

8. Оң пікірдің болуы мақаланы жариялау үшін жеткілікті негіз болып табылмайды. Жарияланымның орындылығы туралы түпкілікті шешімді журналдың редколлегиясы қабылдайды.

9. Журналдың редакциялық алқасы мақаланы жариялауға жіберу туралы шешім қабылдағаннан кейін редактор бұл туралы авторға хабарлайды және жариялау мерзімін көрсетеді. Рецензияның мәтіні Авторға электрондық пошта, факс немесе әдеттегі пошта жөнелтілімі арқылы жіберіледі.

10. Рецензиялардың түпнұсқалары журналдың редколлегиясында үш жыл бойы сақталады.